W tym roku Tłusty Czwartek przypada na 27 lutego. Tradycja nakazuje, aby tego dnia zjeść chociaż jednego pączka – wierzono bowiem, że zapewnia to pomyślność na cały rok. Zwyczaj ten ma głębokie korzenie historyczne, sięgające starożytnych czasów.
Od starożytnych Rzymian do polskich stołów
Historia pączka zaczyna się w starożytnym Rzymie, gdzie wypiekano go z ciasta chlebowego i nadziewano boczkiem lub słoniną. Takie wypieki pojawiały się podczas uczt związanych z przesileniem zimowo-wiosennym. W Polsce pączki pojawiły się w XII wieku, ale początkowo były twarde i wyrabiane na bazie ciasta chlebowego.
Karnawałowa uczta
Tłusty Czwartek to ostatni czwartek przed Wielkim Postem i początek ostatniego tygodnia karnawału. Dawniej obchody tego dnia, zwane zapustami lub mięsopustami, były okazją do hucznych zabaw i suto zastawionych stołów. Wtedy też spożywano pączki – choć jeszcze nie w słodkiej wersji.
Słodka ewolucja
Dopiero w XVI wieku zaczęto dosładzać pączki, inspirując się kuchnią arabską. W Polsce pojawiły się pączki nadziewane migdałami lub orzechami – znalezienie takiego smakołyku zwiastowało pomyślność. W XVIII wieku upowszechniły się puszyste pączki na bazie ciasta drożdżowego, podobne do tych, które znamy dziś.
Pączki na świecie
Pączki mają różne odpowiedniki na całym świecie. Włosi uwielbiają bomboloni z kremem waniliowym, Izraelczycy sufganiyot na Chanukę, a Turcy lokma – smażone kulki nasączone syropem. W Niemczech popularne są berliner pfannkuchen, przypominające polskie pączki.
Nowoczesne pączki – eksplozja smaków i pomysłów
Współczesne pączki to prawdziwa uczta dla zmysłów. Cukiernie prześcigają się w wymyślaniu coraz to bardziej oryginalnych smaków i kształtów. Dziś można spotkać pączki wypełnione po brzegi czekoladą, kremem pistacjowym, solonym karmelem czy nadzieniem inspirowanym popularnymi batonikami.
Pączki stają się także wizytówką cukierni – najlepsze zakłady cukiernicze dbają o ich jakość i niepowtarzalny smak, przyciągając klientów unikalnymi recepturami. Co roku bije się także rekordy – zarówno w liczbie zjedzonych pączków, jak i ich wielkości. W Polsce powstają gigantyczne pączki ważące kilka kilogramów, a także nietypowe wersje, np. z jadalnym złotem czy w kształcie serca na Walentynki.
Tłustoczwartkowa statystyka
Przeciętny Polak zjada tego dnia około 2,5 pączka, a cały kraj pochłania ich miliony! Bez względu na to, czy wybieramy domowe, czy cukiernicze wypieki, warto skosztować przynajmniej jednego pączka, by podtrzymać tradycję i zapewnić sobie szczęście na przyszły rok.
Przepis na pączki
Składniki:
500 g mąki pszennej 50 drożdży świeżych (15 g suszonych) 50 g cukru 250 ml mleka 50 g masła 1/2 laski wanilii 1 jajko 4 żółtka 1 łyżka spirytusu sok i skórka z cytryny 1- 1,5 l. tłuszczu do smażenia 10 dkg cukru pudru 40 dkg marmolady sól
Przepis na około 20 pączków
Sposób przygotwania:
Składniki na ciasto (drożdże, masło, jajka) wyjąć wcześniej z lodówki i ogrzać w temperaturze pokojowej.
Zrobić rozczyn ze świeżych drożdży: drożdże rozcierać łyżką z 1 łyżeczką cukru, aż się rozpuszczą. Wówczas dodać około pół szklanki ciepłego mleka i 1 łyżkę mąki, dokładnie wymieszać. Otrzymany rozczyn odstawić do wyrośnięcia na około 15 minut (ma się mocno spienić).
Z drożdży instant nie trzeba robić rozczynu, dodajemy je bezpośrednio do mąki.
Wsypać przesianą mąkę do dużej miski, dodać sól i cukier wanilinowy.
Jajko i żółtka utrzeć z pozostałym cukrem na białą i puszystą pianę.
Do miski z mąką dodać wyrośnięte drożdże, resztę ciepłego mleka, ubite jajka, miękkie masło oraz spirytus (jeśli go używamy).
Dokładnie wyrobić ciasto .
Przykryć ściereczką i odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na około 1 lub 1 i 1/2 godziny, do czasu aż ciasto znacznie zwiększy objętość.
Stolnicę podsypać mąką, wyłożyć ciasto i wyrobić by pozbyć się pęcherzy powietrza.
Ciasto rozpłaszczyć na niezbyt duży placek (o wymiarach około 25 x 30 cm i na wysokość około 2 cm), ostrą szklanką o średnicy około 6,5 cm wycinać kółka. Z pozostałego ciasta ulepić kulkę, zagnieść, rozpłaszczyć i powycinać resztę krążków.
Krążki rozłożyć równomiernie na stolnicy, przykryć czystą ściereczką i odstawić w ciepłe miejsce na około 30 minut do wyrośnięcia. Jeśli chcemy smażyć pączki od razu z nadzieniem, każdy krążek delikatnie rozpłaszczamy na dłoni, w środek kładziemy łyżeczkę nadzienia, zlepiamy brzegi jak w pierożkach i lepimy kulkę.
Na około 10 minut przed końcem wyrastania pączków zaczynamy stopniowo rozgrzewać olej do temperatury 180 stopni C.
Wyrośnięte pączki wkładać na odpowiednio nagrzany olej (smażymy partiami, po około 5 pączków jednocześnie) i smażyć przez około 2 minuty z każdej strony. Pączki nie mogą za szybko się rumienić, bo w środku będą jeszcze surowe. Podczas smażenia regulować temperaturę oleju, aby drastycznie nie zwiększała się i nie obniżała.
Paczki wyławiać łyżką cedzakową i odkładać na papierowe ręczniki. Smażyć następne pączki jak poprzednio.
Pączki można po prostu posypać cukrem pudrem i nie dawać żadnego nadzienia. Można też maczać w lukrze (gdy będą jeszcze ciepłe – wówczas lukier ładnie się rozprowadzi) i posypać skórką pomarańczową.
Lukier: podgrzać sok z cytryny, odstawić z ognia, wsypać cukier puder i wymieszać.
Jeśli nadziewamy marmoladą wciskamy w pączka długą końcówkę szprycy lub rękawa cukierniczego i wyciskamy marmoladę.
